نوشته شده در — دیدگاه‌تان را بنویسید

راهنمای جامع تعمیر یونیت BM34 ؛معرفی رله‌،قطعات و نقشه پین‌ها

تعمیر یونیت BM34

اگر دستی در تعمیرات برق خودروهای مولتی‌پلکس خانواده پژو داشته باشید، محال است گذرتان به تعمیر یونیت BM34 (یا همان جعبه فیوز هوشمند BSM داخل موتور، مثل مدل معروف SIEMENS BSM-B4) نیفتاده باشد. این یونیت که در خودروهای پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ ساخت ایران، در سمت راست محفظه موتور و کنار گلگیر نصب شده است، یکی از کلیدی‌ترین نودهای شبکه خودرو به شمار می‌رود.

در معماری برق پژو ۲۰۶، دو قطعه حیاتی خودروهای قدیمی یعنی رله دوبل و سوئیچ اینرسی به طور کامل حذف شده‌اند و تمام وظایف آن‌ها به دوش یونیت BM34 افتاده است. به همین دلیل، بسیاری از ایرادهای کلافه‌کننده—از استارت خوردن و روشن نشدن ماشین گرفته تا نیامدن چراغ چک، قطع شدن پمپ بنزین، کار نکردن برف‌پاک‌کن یا خاموش شدن چراغ‌های جلو—مستقیماً به خرابی یکی از رله‌های یونیت BM34 (مانند رله 51ND10 یا رله‌های قدرت Tyco V23076 و HFKP)، دیودها یا آی‌سی‌های لحیم‌شده داخل همین برد برمی‌گردد.

از آنجا که قطعات داخلی این یونیت روی برد لحیم شده‌اند، تعمیرکاران مبتدی معمولاً سراغ تهیه یک BSM جدید می‌روند؛ اما یک تعمیرکار حرفه‌ای با شناخت دقیق شماره فنی قطعات روی برد، با هزینه بسیار کمتر و حفظ اصالت قطعه فابریک، با خرید آی سی خودرویی و رله های خودرویی مورد نیاز تعمیر یونیت BM34 را انجام میدهد

یونیت BM34 چگونه کار می‌کند و ساختار داخلی آن چیست؟

یونیت BM34 یک واحد کنترل الکتریکی فرمان‌دهنده است که سه وظیفه اصلی بر عهده دارد: محافظت از تغذیه الکتریکی سیستم‌های داخل موتور، توزیع برق‌رسانی بین مصرف‌کننده‌ها و ارتباط با BSI.

یک نکته فنی بسیار مهم در تعمیر یونیت BM34 این است که این نود به صورت مستقل نمی‌تواند با دستگاه دیاگ ارتباط بگیرد؛ بلکه ابتدا از طریق شبکه VAN Body 1 به یونیت BSI متصل می‌شود و تبادل اطلاعات با دستگاه عیب‌یاب از طریق خطوط BSI انجام می‌گیرد. علاوه بر این، BM34 نقش یک گذرگاه (Gateway) را برای BSI بازی می‌کند و اطلاعات سنسور فشار و دمای روغن موتور، سنسور سرعت خودرو، کمپرسور کولر، سیگنال محرک دینام و سیگنال سیم‌پیچ استارت را به BSI منتقل می‌نماید.

از نظر فیزیکی و طراحی مدار، این یونیت از دو بخش عمده تشکیل شده است:

  • بخش اول (Module-1 – طبقه زیرین): وظیفه محافظت و توزیع ولتاژ جریان بالا را بر عهده دارد و از سیستم فن خنک‌کننده موتور، ترمز ضدقفل (ABS)، سیستم دزدگیر و BSI پشتیبانی می‌کند.
  • بخش دوم (Module-2 – برد اصلی بالایی): وظیفه تأمین جریان ۱۲ ولت تجهیزات جانبی و تغذیه دسته‌سیم اصلی در زمان باز بودن سوئیچ را دارد و برق اصلی واحد کنترل موتور (ECU)، پمپ بنزین، کویل، انژکتورها، سنسور اکسیژن و پمپ هوا را تأمین می‌کند.

کالبدشکافی قطعات داخلی BM34؛ معرفی شماره فنی رله‌ها و آی‌سی‌ها

۱. معرفی رله‌های پرمصرف برد BM34 بر اساس شماره فنی

بیش از ۸۰ درصد خرابی‌های این برد به سوختن بوبین یا خال زدن پلاتین رله‌های یونیت BM34 مربوط می‌شود. بسته به تیپ یونیت (مانند B2، B3 یا B4)، تا ۱۰ عدد رله مینیاتوری و قدرت روی برد اصلی مونتاژ شده است. مهم‌ترین شماره فنی‌های رله که هنگام تعمیر این برد به آن‌ها نیاز پیدا می‌کنید عبارت‌اند از:

  • رله مینیاتوری 51ND10 یا FBR51ND10-W1 (رله سفید چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن، بوق و مه‌شکن):
    اگر به رله‌های سفیدرنگ کوچک روی برد BM34 (جایگاه‌های R1 تا R5 و در بسیاری از سری‌های تولیدی جایگاه‌های R7 و R8) دقت کنید، کد معروف 51ND10 (ساخت شرکت Fujitsu Takamisawa با شماره کامل FBR51ND10-W1) را روی آن‌ها می‌بینید. مهم‌ترین ویژگی فنی رله 51ND10 طراحی بوبین ۱۰ ولتی آن است که باعث می‌شود در زمان نوسان یا افت ولتاژ باتری خودرو (مانند لحظه استارت)، پلاتین‌ها بدون لرزش و جرقه عمل کنند. خرابی این رله سفید کوچک مستقیماً باعث از کار افتادن مه‌شکن جلو (R1)، دور کند و تند برف‌پاک‌کن (R2 و R3)، شیشه‌شور عقب و جلو (R4 و R5)، بوق (R5) یا چراغ‌های نور بالا و پایین می‌شود. همچنین از آنجا که رله 51ND10 در یونیت BSI خودروهای ۲۰۶، ۲۰۷ و رانا هم به کار رفته، یکی از ضروری‌ترین قطعات مصرفی روی میز کار هر تعمیرکار است.
  • رله قدرت Tyco V23076-A3001-D142 و سری HFKP 012-1H4T (رله پمپ بنزین و ECU):
    این دو رله مشکی بزرگ در بخش قدرت برد (جایگاه‌های R6، R9 و R10) وظیفه قطع و وصل جریان‌های سنگین پمپ بنزین، کویل، انژکتورها، تغذیه اصلی ECU و فن تهویه داخل اتاق را بر عهده دارند. به دلیل جریان کشی دائمی پمپ بنزین، رله Tyco V23076-A3001-D142 (یا معادل هنگفای آن یعنی HFKP 012-1H4T / HFKP 012-1H6T) بیشترین آمار تعویض را در کارگاه‌های تعمیرات ایسیو دارد.
  • رله قدرت Tyco V23072-C1061-A408:
    این رله مشکی که در بخش پایین سمت چپ برد (کنار سوکت پایینی) لحیم شده است، یکی دیگر از قطعات کلیدی مدار قدرت در نسخه‌های زیمنس BM34 است که در صورت خال زدن کنتاکت‌ها باید با نمونه اصلی Tyco V23072-C1061-A408 جایگزین شود.
  • رله مینیاتوری HFKW 012-1ZW (معادل رله‌های سفید روی برد):
    در برخی از سری‌های تولیدی یونیت BM34، به جای رله سفید فوجیتسو از رله‌های مینیاتوری شرکت Hongfa با کد HFKW 012-1ZW در جایگاه‌های R1 تا R5 و R7 تا R8 استفاده شده است.

۲. نقشه کامل جانمایی رله‌های R1 تا R10 روی برد BM34

شماره رلهموقعیت روی بردشماره فنی متداول رله روی بردعملکرد دقیق در خودرو
R1بالا سمت راست (اولین رله از چپ)رله مینیاتوری سفید 51ND10 (FBR51ND10-W1) / HFKWرله مه‌شکن جلو
R2بالا سمت راست (رله وسط)رله مینیاتوری سفید 51ND10 (FBR51ND10-W1) / HFKWرله برف‌پاک‌کن جلو (دور کند)
R3بالا سمت راست (سومین رله از چپ)رله مینیاتوری سفید 51ND10 (FBR51ND10-W1) / HFKWرله برف‌پاک‌کن جلو (دور لحظه‌ای / سریع)
R4وسط برد بین دو سوکت (بالایی)رله مینیاتوری سفید 51ND10 (FBR51ND10-W1) / HFKWرله موتور شیشه‌شور عقب
R5وسط برد بین دو سوکت (پایینی)رله مینیاتوری سفید 51ND10 (FBR51ND10-W1) / HFKWرله بوق و رله موتور شیشه‌شور جلو
R6گوشه پایین سمت راسترله قدرت مشکی HFKP 012-1H4T / Tycoرله موتور تهویه داخل اتاق (فن بخاری/کولر)
R7لبه پایین برد (زیر فیوزهای قرمز وسط)رله مینیاتوری سفید Tyco / 51ND10رله چراغ نور بالا
R8لبه پایین سمت چپ (کنار فیوزهای آبی)رله مینیاتوری سفید Tyco / 51ND10رله چراغ نور پایین
R9سمت چپ برد (رله مشکی پایینی)رله قدرت Tyco V23076-A3001-D142 / HFKPرله اصلی تغذیه ECU
R10سمت چپ برد (رله مشکی بالایی)رله قدرت Tyco V23076-A3001-D142 / HFKPرله پمپ بنزین، انژکتور و کویل

۳. عیب‌یابی تخصصی برد فرمان BM34 (دیود چراغ چک و آی‌سی منفی پمپ بنزین)

در لبه کناری برد اصلی BM34، یک برد کوچکتر عمودی (مدار فرمان) لحیم شده است. در فرآیند تعمیر یونیت BM34، اگر فیوزهای روی یونیت و رله‌های اصلی را چک کردید و سالم بودند، دو ایراد بسیار رایج روی این برد فرمان و مدار پمپ بنزین اتفاق می‌افتد که هر تعمیرکار حرفه‌ای باید قطعاتش را در کارگاه داشته باشد:

  • دیود SMD مدار چراغ چک BM34 (رفع ایراد نداشتن چراغ چک):
    زمانی که سوئیچ باز می‌شود اما چراغ چک پشت آمپر روشن نمی‌شود (با وجود سلامت فیوزها و رله R9)، باید دیود SMD قرار گرفته روی برد کوچک عمودی (در مجاورت خازن الکترولیتی استوانه‌ای) را با مولتی‌متر تست کنید. در صورت سوختن یا نشتی این دیود، با تعویض آن مشکل چراغ چک به سادگی حل می‌شود.
  • آی‌سی درایور جریان منفی پمپ بنزین BM34:
    اگر برق مثبت پشت رله R10 وجود دارد اما فرمان منفی (تحریک بوبین) برای فعال شدن مدار پمپ بنزین صادر نمی‌شود، ابتدا مسیر چاپی منتهی به آی‌سی درایور تأمین‌کننده جریان منفی پمپ بنزین (قرار گرفته در لبه پایینی برد اصلی) را بررسی کنید و در صورت سلامت مسیر، خود این آی‌سی را تعویض نمایید.

پین‌اوت سوکت‌های BM34؛ راهنمای تست ورودی و خروجی روی میز کار

برای تست خروجی رله‌ها و سیم‌کشی بدون نیاز به شکافتن دسته‌سیم، شناخت کانکتورهای اصلی BM34 کارتان را بسیار سریع می‌کند:

  1. کانکتور ۲ پایه مشکی (2V - NR):
    • پین ۱ (سیم 100): فرمان استارت
    • پین ۲ (سیم 1087): سیگنال دینام
  2. کانکتور ۱۶ پایه خاکستری (16V - GR):
    • پین ۱۱ (سیم 1235): تغذیه پین ۳ پمپ بنزین (توجه مهم: در پژو ۲۰۶ با ایسیو والئو J35، پین ۱۱ مربوط به پمپ بنزین نیست).
    • پین ۶ و ۷: نور پایین راست (2802) و چپ (2801).
    • پین ۱۵ و ۱۶: نور بالا چپ (2701) و راست (2702).
    • پین ۱۰ و ۱۴: فرمان رله فن دور بالا (CM1) و دور پایین (1524).
    • پین ۱۲: شیر برقی کنیستر (1355A).
  3. کانکتور ۱۶ پایه سبز (16V - VE):
    • پین ۱ و ۹: موتور برف‌پاک‌کن جلو.
    • پین ۱۰: مه‌شکن‌های جلو چپ و راست.
    • پین ۱۱: پمپ آب‌پاش برف‌پاک‌کن.
    • پین ۱۵: بوق (سیم 250).
    • پین ۸ و ۱۶: موتور فن تهویه مطبوع داخل کابین.
    • پین ۱۲: ارتباط مستقیم با ECU (در ایسیوهای بوش 7.4.4/7.4.7، بوش 7.4.5 و والئو J34).
  4. کانکتور ۱۶ پایه مشکی (16V - NR):
    • پین ۱۶ (سیم 1320): برق مشترک انژکتورها.
    • پین ۹ (سیم 1150): تغذیه پین ۴ کویل.
    • پین ۱۵ (سیم 8060): فرمان کلاچ کمپرسور کولر.
    • پین ۱ (سیم 1351): گرم‌کن سنسور اکسیژن بالا و پایین.
    • پین ۲، ۱۱ و ۱۴: سنسور سرعت و سنسور فشار روغن (نکته: در ۲۰۶ با ایسیو بوش 7.4.5 پین ۸ کاربردی ندارد).
  5. کانکتور ۱۰ پایه مشکی (10V - NR) و کانکتور ۸ پایه مشکی زیر برد (8V - NR):
    • وظیفه ارتباط شبکه‌ای با سوکت‌های ۴۰ پایه مشکی و ۲ پایه خاکستری BSI، یونیت ABS، مغزی سوئیچ و انتقال اطلاعات سنسور سطح و دمای روغن موتور به ECU را بر عهده دارند.

۴ فوت‌وفن حیاتی برای تعویض قطعات روی برد BM34

  1. برش اصولی قاب و برداشتن ژل محافظ:
    برد BM34 درون قاب پلاستیکی پرس شده و با ژل محافظ پوشانده شده است. لبه‌های قاب را با مینی‌فرز ظریف برش دهید و ژل روی پایه‌های قطعه معیوب را با حرارت ملایم هیتر (حدود ۱۵۰ درجه) و پنس سرکج به آرامی کنار بزنید تا به قطعات SMD مجاور فشار نیاید.
  2. استفاده از هویه پرقدرت برای درآوردن رله‌های قدرت (Tyco V23076 و HFKP):
    پایه‌های رله‌های قدرت مثل Tyco V23076-A3001-D142، Tyco V23072-C1061-A408 یا HFKP 012-1H4T به صفحات مسی ضخیم متصل هستند. حتماً از هویه حداقل ۶۰ وات واقعی، فلکس مرغوب و قلع نو استفاده کنید تا دمای ذوب پایین بیاید و سپس با قلع‌کش قوی قلع را تخلیه کنید. هرگز رله را با انبردست نکشید، وگرنه متالیزه داخل برد کنده می‌شود.
  3. لحیم‌کاری ظریف روی برد فرمان عمودی:
    هنگام تعویض دیود چراغ چک روی برد عمودی یا آی‌سی درایور منفی پمپ بنزین، از نوک هویه ظریف و خمیر فلکس باکیفیت استفاده کنید تا پایه‌های مجاور به هم اتصال ندهند.
  4. آب‌بندی نهایی فقط با سیلیکون خنثی (بدون اسید):
    از آنجا که BM34 در محفظه موتور و کنار گلگیر در معرض رطوبت و بخار آب قرار دارد، پس از تست نهایی و شست‌وشوی برد با اسپری خشک، حتماً محل برش قاب را با چسب سیلیکون خنثی (Neutral Cure) آب‌بندی کنید. استفاده از چسب آکواریوم معمولی (اسیدی) باعث سولفاته شدن سریع پایه‌های رله‌ها و مسیرهای مسی می‌شود.

سوالات متداول درباره تعمیر یونیت BM34 و قطعات آن

کاربرد رله 51ND10 (FBR51ND10-W1) در تعمیر یونیت BM34 چیست و چه تفاوتی با رله ۱۲ ولت معمولی دارد؟

رله سفید مینیاتوری 51ND10 مسئول قطع و وصل مدارهای مه‌شکن جلو (R1)، دور کند و تند برف‌پاک‌کن (R2 و R3)، شیشه‌شور (R4 و R5) و بوق (R5) است. تفاوت اصلی آن در بوبین ۱۰ ولتی آن است که باعث می‌شود هنگام افت ولتاژ باتری خودرو بدون لرزش پلاتین عمل کند؛ به همین دلیل جایگزین کردن آن با رله‌های ۱۲ ولت متفرقه توصیه نمی‌شود.

چرا دستگاه دیاگ به صورت مستقیم به یونیت BM34 وصل نمی‌شود؟

یونیت BM34 فاقد خط ارتباطی مستقیم با سوکت دیاگ است و تمام داده‌های عیب‌یابی خود را از طریق شبکه VAN Body 1 به یونیت BSI ارسال می‌کند. بنابراین برای مشاهده پارامترها یا خطاهای BM34، باید از منوی BSI در دستگاه دیاگ وارد شوید.

شماره فنی رله پمپ بنزین و رله تغذیه ECU در یونیت BM34 چیست؟

رله R10 (رله پمپ بنزین، انژکتور و کویل) و رله R9 (رله اصلی تغذیه ECU) از نوع رله‌های قدرت مشکی هستند که معمولاً با شماره فنی Tyco V23076-A3001-D142 یا Hongfa HFKP 012-1H4T روی برد نصب می‌شوند.

اگر رله پمپ بنزین سالم باشد اما پمپ کار نکند، کدام قطعه روی برد خراب است؟

در صورت سلامت فیوزها و رله R10، باید آی‌سی درایور تأمین‌کننده جریان منفی پمپ بنزین در لبه پایینی برد اصلی و مسیر چاپی آن بررسی و در صورت خرابی تعویض شود.

تأمین قطعات اصلی تعمیر یونیت BM34

داشتن مجموعه‌ای از رله 51ND10 (FBR51ND10-W1)، رله‌های قدرت Tyco V23072-C1061-A408 و Tyco V23076-A3001-D142، رله‌های Hongfa (HFKP 012-1H4T / HFKW 012-1ZW) به همراه آی‌سی درایور منفی پمپ بنزین و دیودهای محافظ برد فرمان در کارگاه، باعث می‌شود تعمیر یونیت BM34 زمان خواب خودروی مشتری به حداقل برسد. می‌توانید تمامی این قطعات و همچنین خرید قطعات ایسیو را با تضمین اصالت و ارسال سریع از بخش محصولات همین صفحه انجام دهید

نوشته شده در — دیدگاه‌تان را بنویسید

عملکرد و کاربرد رله

عملکرد و کاربرد رله

رله چیست و چگونه کار می‌کند؟

شناخت عملکرد و کاربرد رله (Relay) برای هر تعمیرکار بردهای الکترونیکی ضروری است؛ رله یک کلید الکترومغناطیسی یا الکترونیکی است که وظیفه قطع و وصل کردن یک مدار الکتریکی را به وسیله یک سیگنال کنترلی ضعیف بر عهده دارد.

در واقع، کاربرد رله این است که به جای اینکه یک اپراتور به صورت مکانیکی کلید را فشار دهد، یک پالس الکتریکی با جریان بسیار کم (مثلاً خروجی یک میکروکنترلر یا آی سی درایور ایسیو) وارد بوبین رله شده و مسیر عبور جریان‌های بسیار بالا را باز یا بسته می‌کند.

در سیستم‌های حساس به ویژه مدارهای الکترونیکی خودرو، پردازنده‌های مرکزی (CPU) توان تحمل جریان‌های سنگین قطعاتی مثل پمپ بنزین، فن رادیاتور، استارت یا چراغ‌ها را ندارند. در اینجا رله به عنوان یک واسط قدرت و محافظ، مدار فرمان ضعیف را از مدار مصرف‌کننده پرجریان به طور کامل ایزوله می‌کند.

مزایا و مهم‌ترین کاربرد رله در مدارات الکترونیکی

  • کنترل بارهای جریان بالا با سیگنال ضعیف: امکان راه‌اندازی مصرف‌کننده‌های ۱۰ تا ۷۰ آمپری تنها با جریان چند دهم آمپر از سمت برد کنترل.
  • ایزولاسیون کامل مدار فرمان و قدرت: در رله‌های الکترومکانیکی هیچ اتصال الکتریکی مستقیمی بین سیم‌پیچ فرمان (بوبین) و پلاتین‌های قدرت وجود ندارد؛ بنابراین نوسانات و نویزهای مدار قدرت به میکروکنترلر آسیب نمی‌رساند.
  • امکان سوئیچ هم‌زمان چند مدار: یک رله می‌تواند با دریافت یک فرمان، هم‌زمان یک مدار را قطع و مدار دیگری را وصل کند.
  • هزینه نگهداری پایین و قابلیت تعویض آسان: در صورت بروز اتصال کوتاه در سیم‌کشی خودرو، پلاتین رله فدا می‌شود تا برد اصلی ایسیو یا یونیت فیوز نسوزد.

ساختار داخلی و نحوه عملکرد و کاربرد رله الکترومغناطیسی

متداول‌ترین نوع رله در صنعت و خودرو، رله الکترومغناطیسی (Electromagnetic Relay) است که از چهار بخش اصلی تشکیل می‌شود: سیم‌پیچ (بوبین)، هسته آهنی، اهرم متحرک (آرمیچر) و کنتاکت‌های ثابت (پلاتین‌ها).

زمانی که ولتاژ نامی (مثلاً ۱۲ ولت DC در خودرو) به دو سر سیم‌پیچ اعمال می‌شود، میدان مغناطیسی ایجاد شده و اهرم فلزی را به سمت خود جذب می‌کند. این حرکت فیزیکی باعث تغییر وضعیت کنتاکت‌ها می‌شود. با قطع شدن جریان سیم‌پیچ، یک فنر بازگرداننده اهرم را به حالت اولیه برمی‌گرداند.

شناخت پایه‌های استاندارد رله (اعداد ۳۰، ۸۵، ۸۶، ۸۷ و ۸۷a)

در اغلب رله‌های خودرویی، شماره‌گذاری پایه‌ها طبق استاندارد DIN انجام می‌شود که دانستن آن‌ها برای عیب‌یابی ضروری است:

شماره پایهنام و نقش پایهتوضیح عملکرد در مدار
۸۵ و ۸۶دو سر سیم‌پیچ (بوبین فرمان)ولتاژ تحریک (مثبت و منفی فرمان از سمت ایسیو یا کلید) به این دو پایه اعمال می‌شود.
۳۰ورودی جریان اصلی (Common)برق مستقیم باتری (معمولاً از طریق فیوز اصلی) به این پایه متصل است.
۸۷کنتاکت باز در حالت عادی (NO)در حالت خاموش قطع است و با فعال شدن رله، برق پایه ۳۰ به این پایه منتقل می‌شود.
۸۷aکنتاکت بسته در حالت عادی (NC)فقط در رله‌های ۵ پایه وجود دارد؛ در حالت خاموش به پایه ۳۰ وصل است و با فعال شدن رله قطع می‌شود.

انواع رله بر اساس ساختار و کاربرد رله

۱. رله الکترومکانیکی معمولی (Non-Latch Relay)

در این مدل، تا زمانی که جریان در سیم‌پیچ برقرار باشد، کنتاکت‌ها در وضعیت فعال باقی می‌مانند. به محض قطع شدن ولتاژ فرمان، فنر داخلی کنتاکت‌ها را به حالت اولیه (نرمالی اپن NO یا نرمالی کلوز NC) برمی‌گرداند. بیش از ۹۰ درصد رله‌های روی بردهای خودرو از این نوع هستند.

۲. رله نگهدارنده یا لچ (Latching Relay)

در رله لچ، سیم‌پیچ فقط در لحظه تغییر وضعیت جریان مصرف می‌کند و پس از جابه‌جایی کنتاکت، حتی با قطع شدن برق فرمان، رله در همان وضعیت قفل (حفظ) می‌شود. برای برگرداندن آن به حالت قبل، نیاز به یک پالس معکوس یا تحریک سیم‌پیچ دوم است. کاربرد رله در مدارهایی که نیاز به کاهش مصرف انرژی باتری دارند میباشد.

۳. رله حالت جامد (Solid State Relay – SSR)

در رله‌های حالت جامد هیچ قطعه مکانیکی متحرکی وجود ندارد و به جای سیم‌پیچ و پلاتین، از قطعات نیمه‌هادی مانند ماسفت (MOSFET)، ترایاک (Triac) و اپتوکوپلر استفاده می‌شود.

این رله‌ها سرعت کلیدزنی بسیار بالا، عمر طولانی و عملکرد کاملاً بی‌صدا دارند و کاربرد رله در بردهای الکترونیکی مدرن است و جایگزین رله‌های مکانیکی قدیمی شده‌اند.

کاربرد رله در سیستم برق و بردهای الکترونیکی خودرو

در خودروهای امروزی، مهم‌ترین کاربرد رله مدیریت جریان‌های سنگین مصرف‌کننده‌ها بدون آسیب رسیدن به بردهای کنترلی است؛ از این رو ده‌ها رله مختلف روی بردهای، BSI و جعبه فیوز لحیم شده‌اند.

  • رله دوبل و مدیریت موتور (پمپ بنزین و انژکتورها): تامین برق اصلی سنسورها، سوزن‌های انژکتور، کوئل دوبل و پمپ بنزین بلافاصله پس از باز کردن سوئیچ و استارت زدن.
  • یونیت جعبه فیوز داخل موتور (مانند BM34 و BSM): رله‌های مینیاتوری لحیم‌شده روی برد (مانند سری‌های معروف 51ND10 و رله‌های قدرت V23076 Tyco) که وظیفه قطع و وصل مدار فن رادیاتور دور کند و تند، کلاچ کمپرسور کولر، برف‌پاک‌کن و چراغ‌های جلو را انجام می‌دهند.

علاوه بر بخش موتور، در سیستم‌های بدنه و استارت خودرو نیز از رله‌های تخصصی استفاده می‌شود:

  • یونیت کنترل بدنه (BSI): رله‌های مینیاتوری روی برد BSI که فرمان قفل مرکزی درها، شیشه‌بالابرها، راهنما و پمپ شیشه‌شوی را کنترل می‌کنند.
  • مدار استارت و گرم‌کن شیشه عقب: به دلیل جریان کشی لحظه‌ای بسیار بالا (۳۰ تا ۶۰ آمپر)، از رله‌های قدرت تک‌کنتاکت برای جلوگیری از ذوب شدن مغزی سوئیچ استفاده می‌شود.

علائم خرابی رله در خودرو و نحوه تشخیص آن

خرابی رله‌ها معمولاً به دو شکل سوختن سیم‌پیچ (بوبین) یا خال زدن و چسبیدن پلاتین‌های داخلی رخ می‌دهد. مهم‌ترین نشانه‌های خرابی رله عبارت‌اند از:

  • عمل نکردن مقطعی یک قطعه (مثلاً کار نکردن فن یا پمپ بنزین): در اثر سولفاته شدن یا خال‌زدگی پلاتین‌ها، جریان به طور کامل عبور نمی‌کند و گاهی با ضربه زدن به بدنه رله یا جعبه فیوز موقتاً وصل می‌شود.
  • یکسره کار کردن مصرف‌کننده حتی پس از بستن سوئیچ: در اثر عبور جریان بیش از حد، پلاتین‌های داخل رله به هم جوش می‌خورند و باعث تخلیه کامل باتری خودرو می‌شوند (رایج‌ترین ایراد در رله فن و رله پمپ بنزین).
  • نشنیدن صدای «تیک» هنگام تحریک رله: در رله‌های الکترومکانیکی سالم، با اعمال ۱۲ ولت به پایه‌های ۸۵ و ۸۶ صدای کلیک واضحی شنیده می‌شود.
  • نبود این صدا نشانه قطع شدن سیم‌پیچ داخلی یا نرسیدن فرمان از سمت آی سی درایور ایسیو است و کاربرد رله مختل شده است

نکات مهم هنگام خرید و جایگزینی رله‌های برد خودرو بر اساس کاربرد رله

با توجه به حساسیت و کاربرد رله در بخش‌های حیاتی خودرو مانند پمپ بنزین و فن، هنگام تعویض رله‌های لحیم‌شده روی بردهای BM34 یا BSI توجه به سه پارامتر ضروری است…

ولتاژ تحریک بوبین (معمولاً ۱۲ ولت DC)، حداکثر جریان قابل تحمل کنتاکت‌ها (بر حسب آمپر) و آرایش پایه‌ها (۴ پایه یا ۵ پایه) ضروری است. استفاده از رله‌های غیراورجینال با آلیاژ پلاتین ضعیف، در زمان کوتاهی منجر به ذوب شدن پایه‌ها و آسیب جدی به مسیرهای مسی برد می‌شود.

جمع‌بندی و نکته مهم در تعویض رله‌های برد خودرو در تعمیرات بردهای الکترونیکی، انتخاب رله با آمپراژ و ولتاژ بوبین دقیق اهمیت بالایی دارد؛ زیرا استفاده از قطعات غیرمرغوب یا تقلبی می‌تواند باعث چسبیدن کنتاکت‌ها و آسیب مجدد به مدار شود. برای اطمینان از اصالت قطعه و جلوگیری از بازگشت کار مشتری، توصیه می‌شود فرآیند خرید قطعات ایسیو و همچنین خرید آی سی خودرویی و رله‌های تخصصی را تنها از منابع معتبر و تخصصی انجام دهید تا سلامت کامل یونیت تضمین شود.